KANALIZACIJA NISKOG PRITISKA

Prikupljanje i odvođenje upotrebljenih voda iz naselja 

Poznata su tri načina prikupljanja i odvođenja upotrebljenih voda iz domaćinstva. Najstariji i najpoznatiji način je 'gravitacioni', gde se voda odvodi postavljanjem cevi u potrebnom padu. Za naselja sa pogodnom topografijom, gde se mreža kanalizacije može postaviti tako da padovi cevovoda prate nagibe terena, ovo je i dalje najbolji metod kanalisanja naselja.

Kod ravničarskih naselja, problem kod gradnje ovog tipa kanalizacije nastaje zbog potrebe dubokog ukopavanja cevovoda, da bi se ostvarili potrebni padovi neophodni za tečenje vode. Dodatna komplikacija nastaje sa pojavom podzemne vode na dubinama oko 1 ili 2 m. Pored problema u gradnji, nastaju problemi i u eksploataciji jer je tečenje relativno sporo zbog minimalnih padova cevovoda, pa dolazi do istaložavanja materija u cevovodu i zapušavanja istog. Drugi problem je infiltracija podzemne vode na spojevima cevi ili spojevima cevi i revizionih šahtova, a sa vodom dolazi i do ispiranja sitnih čestica materijala iz zemljišta.

Sredinom prošlog veka su konstruisani i počeli da se primenjuju sistemi 'vakuum kanalizacije' u ravničarkim naseljima. Tečenje u ovim sistemima se ostvaruje održavanjem vakuma u zatvorenom sistemu cevovoda. Iz tog razloga, cevovodi ne moraju da se postavljaju u padu, odnosno mogu da prate konfiguaraciju terena, a prečnici cevi koje se primenjuju su značajno manji nego kod gravitacionog tipa. I pored potrebe izgradnje 'vakuum stanice' koja održava sistem u funkciji, cena ovakvih sistema u izgradnji je niža a troškovi održavanja manji nego kod klasične gravitacione kanalizacije, kad je reč o ravničarskim naseljima.

Pre 20-tak godina je počeo da se razvija sistem kanalizacije 'niskog pritiska' koji je sličan vakum sistemu, samo se u ovom slučaju tečenje ostvaruje sistemom fekalnih pumpi i nema centralnog postrojenja

Kanalizacija niskog pritiska predstavlja savremen način rešavanja prikupljanja i odvođenja otpadne vode, pre svega u manjim mestima i prigradskim naseljima. Princip rada ovog tipa kanalizacije se sastoji u prikupljanju otpadne vode u vodonepropusnim šahtovima (jedan korisnik - jedan šaht), gde je smeštena fekalna pumpa koja automatski, povremeno potiskuje prikupljenu vodu u mrežu, uvek istim protokom i bez dugog zadržavanja vode.

Osnovne komponente sistema su: šaht sa pumpom, kontrolni elektro-orman, ulična mreža pod pritiskom i glavni kolektor gravitacionog tipa. Ovaj tip kanalizacije se može kombinovati sa gravitacionim tipom.

Osim što je ekonomski povoljnija od klasične kanalizacije, ovaj tip kanalisanja zadovoljava i ekološke aspekte, jer je sistem od šahta sa pumpom do prečistača vodonepropusan, nema revizionih šahtova a cevi se spajaju 'varenjem'. Nema ni neprijatnih mirisa jer je sistem zatvoren.

Primena kanalizacije niskog pritiska

• Seoska naselja
• Prigradska naselja
• Tereni nepogodni za duboke iskope (pesak, stene)
• Tereni sa visokim nivoom podzemne vode
• Ravničarski tereni

Prednosti u odnosu na gravitacioni tip

• Manji prečnici cevi
• Manja dubina ukopavanja
• Prati prirodan pad terena
• Jeftinija od 30 - 50 %
• Brzine tečenja u cevovodima oko 0.7 m/s - nema istaložavanja

Odgovori na najčešća pitanja

• Utrošak el. energije je zanemarljiv jer se pumpa uključuje samo po potrebi (3-4 puta na dan) i radi 2-3 minuta.
• U slučaju dužeg nestanka el. energije uglavnom nema ni snabdevanja vodom, a u slučaju alternativnog vodosnabdevanja, šaht koji je zapremine 800 l, može da primi dvodnevnu količinu otpadne vode prosečnog domaćinstva
• Pumpa je snabdevena sekačem, tako da krupnije komade usitni pre potiskivanja u mrežu
• Pumpa ima dvostruku zaštitu, tako da je verovatnoća kvara mala. Broj časova rada pumpe tokom godine je mali, tako da je vek pumpe dug.
• Održavanje se sastoji od povremenog ispiranja potisnog cevovoda.

Tehničko rešenje

Sistem kanalizacije 'niskog pritiska' čini nekoliko elemenata:

- Vodonepropusni šaht je izrađen od polietilena, ukupne zapremine 800 l, ima predviđene veze za dovod otpadne vode, potis i ulaz elektro instalacija pumpe, male je težine i lak za ugradnju

- Pumpa je predviđena za fekalne vode, snage P= 0.75 kW, Q= 6m3/h, H=12m, snabdevena je sekačem za usitnjavanje krupnijih komada koji se mogu naći u otpadnoj vodi, radi automatski, ima zaštitu od pregrevanja

- Kontrolni elektro orman se postavlja na postojeći objekat udaljen od pumpe do 8m, kontroliše rad pumpe, ima signalizaciju kvara.

- Priključak na uličnu mrežu, do uličnog voda se radi od cevi PE f 63

- Sekundarna ulična mreža se radi od PE ili PVC cevi prečnika f 63 do f 125 mm, ukopavanje je od 0.8 do 1.4 m, spajanje cevi je sučeonim varenjem, sva povezivanja i ukrštanja se rade pomoću kosih račvi

- Glavni kolektor se je gravitacionog tipa, postavlja se od prečistača do naselja i ide kroz naselje tako da poveže sve ulice, radi se od PE ili PVC cevi prečnika f 250 do f 400 mm.